Zorgverklaring
Uw verzorging in de laatste levensfase
Een zorgverklaring legt vast hoe je verzorgd en behandeld wilt worden als je zelf geen beslissingen meer kunt nemen. Hiermee kun je invloed uitoefenen op de medische en verpleegkundige zorg in de laatste levensfase, bijvoorbeeld wanneer je door coma of dementie je wensen niet meer kunt uiten. Op deze pagina lees je wat een zorgverklaring is, wat je in een wilsverklaring kunt vastleggen, wat een behandelverbod inhoudt en welke juridische waarde deze documenten hebben.
Wat is een zorgverklaring?
Een zorgverklaring is een wilsverklaring waarin je vastlegt hoe je verzorgd en behandeld wilt worden als je zelf geen toestemming meer kunt geven voor medische zorg. Je kunt hierin ook aangeven wie namens jou beslissingen mag nemen over medische behandelingen en verzorging.
Belangrijk om te weten
Geeft aan of en hoe je verzorgd wilt worden
Een zorgverklaring en behandelverbod hebben juridische waarde
Machtigt anderen om namens jou beslissingen te nemen
Wilsverklaringen
In Nederland geldt de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO). Deze wet bepaalt dat je als patiënt toestemming moet geven voor een medische behandeling. Zonder die toestemming mag een arts niets doen.
Als je niet meer in staat bent om zelf je wensen rondom het levenseinde kenbaar te maken, bijvoorbeeld doordat je in coma bent geraakt of dementie hebt, kun je toch invloed uitoefenen op de medische en verpleegkundige zorg die je in je laatste levensfase krijgt. Dat doe je door je wensen vast te leggen in een wilsverklaring.
Er bestaan verschillende standaard wilsverklaringen, zoals die van Stichting Zorgverklaring (www.zorgverklaring.nl) en de Nederlandse Patiëntenvereniging (www.npvzorg.nl). Je kunt ook zelf een wilsverklaring opstellen.
Voor een wilsverklaring gelden geen wettelijke vormvereisten. Wel is het belangrijk dat de tekst helder en eenduidig is en slechts voor één uitleg vatbaar. Daarnaast moet de verklaring zijn voorzien van een datum en je handtekening.
In een wilsverklaring kun je ook vastleggen wie namens jou beslissingen mag nemen over medische behandelingen en verzorging, als je dat zelf niet meer kunt.
Behandelverbod
Naast een wilsverklaring kun je ook een behandelverbod opstellen. Hiermee leg je vast welke medische handelingen of levensverlengende maatregelen je niet meer wilt ondergaan als je in een noodsituatie terechtkomt, zoals reanimatie.
Specifiek voor het niet-reanimeren kun je ook een niet-reanimerenpenning dragen. De Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) (www.nvve.nl) stelt voor haar leden een voorbeeldtekst voor een behandelverbod beschikbaar.
Juridische waarde
Artsen zijn in principe verplicht zich te houden aan een behandelverbod, tenzij zij een zwaarwegende reden hebben om hiervan af te wijken. Ook een niet-reanimerenpenning, de Zorgverklaring en de NPV-Levenswensverklaring hebben juridische waarde.
Dat geldt niet voor een euthanasieverzoek (vaak een ‘euthanasieverklaring’ genoemd). Een arts kan dus nooit verplicht worden om euthanasie uit te voeren.
Wil je jouw uitvaart bij leven regelen? Neem dan gerust contact met ons op. Wij denken met je mee en kunnen de uitvaart voor je verzorgen.
Veelgestelde vragen over zorgverklaring
Wanneer is een zorgverklaring van belang?
Een zorgverklaring is van belang wanneer je zelf je wensen over medische zorg niet meer kenbaar kunt maken, bijvoorbeeld door coma of dementie. Door je wensen vooraf vast te leggen, kun je toch invloed uitoefenen op de medische en verpleegkundige zorg in je laatste levensfase.
Wat kun je vastleggen in een wilsverklaring?
In een wilsverklaring kun je je wensen over medische behandelingen en verzorging vastleggen. Je kunt ook aangeven wie namens jou beslissingen mag nemen als je dat zelf niet meer kunt. Je mag hiervoor een bestaande wilsverklaring gebruiken of zelf een verklaring opstellen.
Aan welke eisen moet een wilsverklaring voldoen?
Voor een wilsverklaring gelden geen wettelijke vormvereisten. Wel is het belangrijk dat de tekst helder en eenduidig is, slechts op één manier kan worden uitgelegd en is voorzien van een datum en je handtekening.
Wat is een behandelverbod?
Een behandelverbod is een verklaring waarin je vastlegt welke medische handelingen of levensverlengende maatregelen je in een noodsituatie niet wilt ondergaan, zoals reanimatie. Voor een wens om niet gereanimeerd te worden, kun je daarnaast een niet-reanimerenpenning dragen.
Welke juridische waarde heeft een zorgverklaring?
Een zorgverklaring, een behandelverbod en een niet-reanimerenpenning hebben juridische waarde. Artsen zijn in principe verplicht zich aan een behandelverbod te houden, tenzij er een zwaarwegende reden is om daarvan af te wijken. Voor een euthanasieverzoek geldt dat een arts nooit verplicht kan worden dit uit te voeren.
